Klasik özel yapým prototip araçlar, çoðu zaman otomobil fuarlarýnda þov aracý olarak tasarlanýrlar. Bu araçlar kýsa ömürlerini tamamladýktan sonra çoðunlukla hurdaya gidip parçalanmýþlar; gerçekten fark yaratabilen azýnlýktakiler ise ömürlerini müzelerde geçirmek durumunda kalmýþlardýr. Bu araçlar kimi zaman sadece insanlarý etkilemek amacýyla yapýlmýþken, kimi zamanda teknolojik yeniliklerini sergilemek için dizayn edilmiþlerdir.
Bu yazýya konu olan 1955 Mercury D528 yukarýdaki tanýmlarýn hiçbirine uymayan klasik bir prototiptir. Halka hiçbir zaman sunulmadý. Çünkü Ford mühendisleri bu aracý üzerinde çeþitli testler yapabilecekleri bir laboratuvar faresi olarak kullanmak istemiþlerdi. Bu araba Ford tarafýndan klima teknolojileri, kaza güvenliði ve farklý tasarým anlayýþlarýnýn denendiði bir araç olarak dizayn edildi.
Bu aracýn tasarlandýðý yýllarda henüz binek araçlarda önden çarpmalarda darbe emilimi, elektrikli cam uygulamasý ve klima standart özellikler arasýnda yer almýyordu. Ancak Ford ilerleyen yýllarda bu özelliklerin kullanýcýlar tarafýndan popülerlik kazanacaðýný ve talep edileceðini tahmin ediyordu. Bu araç Ford için pekçok teknolojinin önünü açtý.
50'li yýllarda klima sistemleri bagaj içerisinde çok yer kaplýyordu. Yakýt tanký ve yedek lastik de bagaja konulunca devasa boyutlardaki araçlarda orantýsýz derecede küçük bagaj hacimleri oluþuyordu. Ford mühendisleri bu durumu aþabilmek için yedek lastiði çamurluk içerisine koymayý düþündüler. Böylelikle bagajda önemli bir alan açtýlar.
Ayrýca yakýt tankýný da dikey hacim kazanmak ve arkada dengeyi saðlamak amacýyla aracýn altýndan alarak karþýt çamurluk içerisine koydular. Böylelikle bagaj tabanýný daha da alçaltarak alan kazandýlar. Ancak bu özellik güvenlik açýsýndan riskli bulunduðu için sonradan hiçbir seri üretim araçta kullanýlmadý. Çünkü yakýt tankýný bagajdan yer açmak için aracýn nispeten güvenli bir bölgesinden alýp, hasar görme olasýlýðý en yüksek bölgesine taþýmak anlamsýzdý.
Ford bu aracýn havalandýrma sisteminde de radikal bir fikir oluþturmuþtu. Soðuk havayý koltuk yastýklarýndan yukarýya tavan döþemesine göndererek aracýn içerisinde dolaþtýrdýlar. Arkadan üretilen yüksek basýnçlý soðuk hava en arkada tavandaki önce küçük deliklerden, ilerledikçe giderek büyüyen deliklerden araç içine yayýlarak nispeten dengeli bir soðutma oluþturulmuþtu. Bu düþünce son derece yenilikçi ve radikal bir çözüm olsada kýsa sürede klima teknolojilerindeki geliþme sebebiyle standart seri üretim otomobillerde hiçbir zaman uygulama alaný bulamadý.
Aracýn tasarýmýnda o döneme kadar rastlanýlmayan bir özellikte geriye eðimli ve açýlabilir arka camdý.
Geriye eðik cam 50'li ve 60'larýn Mercury ve Lincoln'lerinde sýkça kullanýlmýþtýr. Ayrýca Ford'un Ýngiltere'de sattýðý 4 silindirli küçük otomobili Ford Anglia'da da bu tasarým özelliði aynen geçmiþtir.
Peki bu araç hurdaya ayrýlmaktan nasýl kurtuldu? Aslýnda D528 uzun süre Ford depolarýnda kaldý. Yaklaþýk 8 yýl sonra ünlü modifiyeci George Barris, Ford þirketini kendisine özel yapým kullanýlmayan arabalardan bazýlarýný vermesi için ikna etti. Böylece bu araçlara televizyon dizilerinde ya da sinema filmlerinde yeni bir hayat verrebileceðini düþündü.
Ford þirketi, bu araçla beraber Lincoln Futura'yý da George Barris'e verdi. Lincoln Futura'ya da kýsaca deðinmek gerekirse bu araç 1966 da televizyonlarda yayýnlanan Batman dizisinin ünlü Batmobile aracýdýr.
D528 ise ünlü komedyen Jerry Lewis'in "The Patsy" isimli filminde onun aracý olmuþtur. Tabi özgün yapýsý biraz deðiþtirilerek... Filmde aracýn adý "Beldone" olarak adlandýrýldýðý için D528 i pekçok klasik sever hala Mercury Beldone olarak adlandýrýr.
Filmden sonra çeþitli koleksiyonculara geçen araç tekrar özgün haline dönüþtürülmüþtür. Son olarak bir müzayedede "Petersen auto museum" tarafýndan satýn alýnan araç, halen bu müzede sergilenmektedir.
KOD Design by nar biliim